CanolaFokus logo

Canolafokus 97   Desember 2020

Canola cultivarevaluasie 2020

PJA Lombard, L Smorenburg & J Strauss

Inleiding

Gedurende 2020 is die aantal proewe in die Swartland en Suid-Kaap tot onderskeidelik 2 en 3 lokaliteite beperk. Daar was wel op Langgewens en Tygerhoek twee saaidatumproewe aangeplant, asook 'n eliteproef op beide lokaliteite. In die 2020 seisoen is 'n totaal van 14 cultivars in die cultivarevaluasieprogram getoets en het bestaan uit vier konvensionele, vier Cl (Clearfield, Imasamoks-tolerant) en vyf van die TT-groep (Triasien-tolerant). Daar is ook vir die 2de jaar 'n kombinasietipe-cultivar ingesluit in die proewe wat beide die Cl- en TT-toleransie beskik (Hyola 580CT). Weens die uitdagings in 2020 was daar geen nuwe cultivars om getoets te word nie en alle cultivars was bastercultivars.

Klimaat

Die reënval op Langgewens in die Swartland was 12mm minder as die langtermyn gemiddelde, terwyl die reënval tydens Junie, Julie en Augustus beter was as die langtermyn gemiddelde. Die temperature en veral die maksimum temperatuur was bogemiddeld hoog vir die periode. Die maksimum temperatuur vanaf Mei tot Julie was tussen 1.3°C (Mei 2020) tot 2.4°C (Junie) hoër as die langtermyn gemiddelde. Die temperature tesame met die reënval was waarskynlik ideaal vir gewasverbouing tot Julie. Canolaplante is baie gevoelig vir hoë temperature tydens die periode vanaf blom tot met die einde van saadvul. Gedurende die periode was die maksimum (1.1°C) en minimum temperature (1.4°C) laer as die lang-termyn gemiddeld. Die koeler temperature het ook in September voorgekom. Die sameloop van klimaatsomstandighede in 2020 het tot gevolg gehad dat baie goeie saadopbrengste voorgekom het.

Tygerhoek in die Suid-Kaap het 'n droër herfs gehad as wat die langtermyn gemiddelde aandui (Figuur 3). Die gemiddelde reënval vir die groeiseisoen was egter 92mm meer as die langtermyn groeiseisoen gemiddeld van 244mm. Gemiddelde temperatuur gedurende Augustus was 1.6°C (maksimum temperatuur) en 1.4°C (minimum temperatuur) laer as die langtermyn gemiddeld. Soos reeds bespreek, is dit die periode wat die plante blom en peule vul. Die periode van blom is egter baie langer (40-60 dae) as in die Swartland (>30 dae). Die minimum temperatuur gedurende September by Tygerhoek was laer as by Langgewens. Beide die maksimum en minimum temperature was ook laer gedurende Oktober, wat beteken dat die canola in die Overberg gunstige temperature gehad het tydens die saadvulperiode. Gevolglik kan 'n baie goeie opbrengs te wagte wees.

Figuur 1: Maandelikse reënval vir 2020 sowel as langtermyn by Langgewens
Figuur 1: Maandelikse reënval vir 2020 sowel as langtermyn by Langgewens
Figuur 2: Maandelikse minimum en maksimum temperatuur sowel as langtermyn, by Langgewens vir 2020
Figuur 2: Maandelikse minimum en maksimum temperatuur sowel as langtermyn, by Langgewens vir 2020
Figuur 3: Maandelikse reënval vir 2020 sowel as langtermyn by Tygerhoek
Figuur 3: Maandelikse reënval vir 2020 sowel as langtermyn by Tygerhoek
Figuur 4: Maandelikse minimum en maksimum temperatuur by Tygerhoek vir 2020 en oor die langtermyn
Figuur 4: Maandelikse minimum en maksimum temperatuur by Tygerhoek vir 2020 en oor die langtermyn

Resultate

Die opbrengsresultate word opgesom in Tabel 1 vir die onderskeie gebiede. Die "Clearfield (Cl)" en "Triasien tolerante (TT)"-cultivars se data is geskei van die konvensionele cultivars. Die nuwe kombinasie-tipe cultivar (Hyola 580CT) is by die TT-groep ingesluit.

Die Swartlandproewe is gedurende die afgelope seisoen blootgestel aan gemiddelde vogtoestande met laer as normale temperature tydens blom- en saadvulperiode. Uiters min Sclerotinia het voorgekom in 2020. In die Swartland het die gemiddelde opbrengste per proef gewissel tussen 3,324kg ha-1 (Langgewens 1ste aanplanting) tot 2,269kg ha-1 by Hopefield.

Tabel 3: Swartland en Suid-Kaap saadopbrengste vir 2020 (kg ha-1)
Cultivars 2020 Langge­wens 1 Langge­wens 2 Hopefield Tyger­hoek 1 Tyger­hoek 2 Riversdal Napier Gemiddeld
PLANTDATUM
11/05/2020 02/06/2020 18/05/2020 07/05/2020 22/05/2020 20/05/2020 09/06/2020
REËN: 25 MEI REËN: 25 MEI
KG HA-1
Hyola 50 2826 d 3430 abcd 2343 abcd 3111 defgh 3575 def 3819 def 3142 defg 3166 de
Diamond 3579 ab 3513 abc 3009 ab 3427 cdef 3891 abcde 4202 bcd 3380 bcdef 3572 bc
Tango 2712 d 2874 e 2035 bcde 3030 efgh 3316 ef 3729 def 2881 fg 2940 ef
Quarts 3668 a 3203 abcde 3084 a 3613 bcd 4291 ab 4649 ab 3275 cdef 3683 ab
Konv. Gem. 3196 3255 2618 3295 3768 4100 3170 3340
43Y92 3934 a 3570 a 2650 abc 3489 cde 3595 cdef 4626 ab 3783 bc 3664 ab
45Y93 3756 a 3513 ab 2111 bcde 4062 ab 4396 a 4710 a 4542 a 3870 a
45Y91 3773 a 3335 abcde 2777 ab 4159 a 3955 abcd 4459 ab 3968 ab 3775 ab
44Y90 4072 a 3550 ab 2681 ab 3754 abc 4181 abc 4414 abc 3973 ab 3804 ab
Cl Gem. 3884 3492 2555 3866 4032 4552 4067 3778
Alpha TT 3497 abc 3015 bcde 2078 bcde 3541 bcde 3496 def 3957 cde 3525 bcde 3301 cd
Hyola 555 TT 2789 d 2938 de 1686 de 2588 h 3149 f 3409 f 2848 fg 2772 f
Hyola 350 2832 d 3129 abcde 2366 abcd 3043 efgh 3675 bcdef 3514 ef 2640 g 3028 def
Hyola 350 2956 cd 3327 abcde 1487 e 2857 gh 3112 f 3718 ef 2978 efg 2919 ef
Hyola 650 3079 bcd 2977 cde 1634 de 3135 defg 3217 f 3838 def 3601 bcd 3069 de
Hyola 580 CT 3069 bcd 2928 de 1826 cde 2927 fgh 3263 f 3592 ef 3264 cdef 2981 ef
TT Gem. 3037 3052 1846 3015 3319 3671 3143 3012
Proef Gem. 3324 3236 2269 3338 3651 4045 3414 3325

Cultivars gemerk met dieselfde letter verskil nie betekenisvol van mekaar nie.

Die Cl-cultivars 44Y90 (4,072kg ha-1) en 43Y92 (3,570kg ha-1) was cultivars met die hoogste opbrengs by Langgewens 1ste saai en 2de saai onderskeidelik. Diamond (3,367kg ha-1) en Quartz (3,318kg ha-1) was die twee konvensionele cultivars wat gemiddeld die hoogste opbrengs in die Swartland gegee het. Die TT-cultivar Alpha (2,863kg ha-1) het die hoogste gemiddelde opbrengs in die Swartland gehad gevolg deur Hyola 559 TT (2,776kg ha-1).

Die gemiddelde opbrengs van die TT-cultivars in 2020 was 13% (26% in 2019) en 22% (9% in 2019) laer in vergelyking met die konvensionele- en Cl-cultivars. Die Cl-cultivars se opbrengs was gemiddeld 9% beter as die opbrengs van die konvensionele groep cultivars.

In die Rûens (Tabel 4) het die proefgemiddeldes gewissel tussen 4,045kg ha-1 op Riversdal en 3,015kg ha-1 op Tygerhoek 1ste saaidatum. Die opbrengs van die eerste saaidatum is nadelig beïnvloed deur onegalige ontkieming. Die gemiddelde opbrengs was 3,704kg ha-1 teenoor 1,678kg ha-1 in 2019.

Weens die lang groeiseisoen het die Cl-cultivar met die langer groeiseisoen die hoogste opbrengs in die proewe gegee. Die gemiddelde opbrengs van 45Y93 was 4,549kg ha-1. Die cultivar met die tweede hoogste opbrengs in 2020 was ook 'n Cl-cultivar naamlik 44Y90.

Die konvensionele cultivar Quartz (4,072kg ha-1) het die hoogste gemiddelde opbrengs in die konvensionele groep en in die Suid-Kaap soos in 2019 gelewer. Dit is gevolg deur Diamond (3,824kg ha-1) wat in 2017 die hoogste opbrengs gelewer het. In die TT-groep het Alpha TT (3,659kg ha-1) die hoogste opbrengs gelewer gevolg deur Hyola 650TT (3,552kg ha-1) en die kombinasiecultivar Hyola 580CT (3,373kg ha-1) in die 3de plek.

Die gemiddelde opbrengs van TT-cultivars was 8% en 23% laer as die konvensionele- en Cl-cultivars onderskeidelik. In 2019 was die verskil in die Suid-Kaap 20% en 12% met konvensioneel wat 20% verskil het.

Gevolgtrekking

Die impak van die klimaat in die 2020-seisoen op produksie was baie goed. Die koel Augustus en September het tot gevolg gehad dat die groeiseisoen langer as normaal was. Die 2019 seisoen, wat buitengewoon droog was met rekord warm temperature in September, het baie nadelige gevolge op opbrengs gehad. Die opbrengs op ooreenstemmende lokaliteite was in 2020, 67% en 133% hoër in onderskeidelik die Swartland en Suid-Kaap. Die 2019 en 2020 seisoene beklemtoon die geweldige negatiewe impak wat klimaatsverandering op produksie in die Wes-Kaap kan hê.

Cultivarkeuse 2021: Hoe besluit ek?

PJA Lombard, L Smorenburg & J Strauss

Belangrik: Die afgelope seisoen het ons gesien watter positiewe invloed klimaat op produksie kan hê. Dit staan in skrille kontras met die 2019 seisoen wat droog en baie warm in die lente was. Dit is onmoontlik om voorsiening te maak vir sulke klimaatuiterstes. Nogtans is goed aangepaste cultivars noodsaaklik vir sukses.

  1. Saadopbrengs

    is ten alle tye belangrik, daar is egter 'n paar faktore wat in berekening gebring moet word alvorens ons besluit (Tabel 1 en 2).

  2. Dit is die ideaal om na meer as een jaar se data te kyk

    Die 2020 groeiseisoen was in vele opsigte die teenoorgestelde van 2019, dit gee ons die geleentheid om 'n cultivar onder die beste en moeilikste omstandighede te meet. Dit is ook belangrik om te kyk hoe die cultivar in die Swartland en Suid-Kaap presteer het, dit dui op aanpasbaarheid en kan bestuursbesluite beïnvloed.

  3. Fisiologiese ontwikkelingstempo

    en veral die aantal dae tot blom en tydperk van blom is belangrik. Die 2020 seisoen het die cultivar 45Y93 bevoordeel, wat 'n langer groeier is, en daarom kon die cultivar voordeel trek uit die langer as normale groeiseisoen. In areas waar die reën normaalweg vroeg afsny, moet verkieslik kort groeiseisoen cultivars geplant word (Tabel 1).

    Fisiologiese ontwikkelingstempo van canola
    Fisiologiese ontwikkelingstempo van canola
  4. Onkruidbestuur

    Die chemiese onkruiddoder-program vir die jaar word bepaal deur die tipe cultivar (konvensioneel, TT en Cl). Die moontlikheid van groep 2 onkruiddoder (SU's) oordrag kan ook die keuse van cultivar beïnvloed. Cl-saailinge is minder gevoelig (nie bestand nie) vir SU's oordrag in die grond.

    Die konvensionele- en Cl-cultivars is baie groeikragtig en waar die stand goed genoeg is help dit baie met die onderdrukking van onkruid. Onthou TT-cultivars vorm minder biomassa as die ander groepe, gevolglik is digter stand vir die oorskadu-effek baie belangrik by die groep.

  5. TT-cultivars

    ... het as 'n groep laer saadopbrengs as konvensionele en Cl-cultivars.

  6. Swartstam

    Dit word aanbeveel dat produsente in gebiede met 'n hoë swartstamrisiko cultivars aanplant met goeie swartstam-weerstand (Tabel 3 en 4). In tabel 2 word die plaaslike swartstam resultate in 2020 aangedui. Die wisselvalligheid ten opsigte van die verspreiding van swartstam in die Swartland en by Riversdal word beklemtoon. Hopefield se persentasie infeksie was 1.3% teenoor die eerste saaidatum by Langgewens wat gemiddeld 38.8% was. In figuur 1 word aangedui hoe die verspreiding van swartstam op Langgewens kan wissel binne 'n klein area op die cultivar Diamond.

    Swartstaminfeksie in die stam
    Swartstaminfeksie in die stam

    'n Swambespuiting tydens 4-6 blaarstadium word vir twee redes aanbeveel:

    • wanneer 'n cultivar minder goeie tot swak weerstand het (in 'n area met redelike hoë swamdruk); en
    • tweedens as daar in 'n omgewing aangeplant word met hoë swartstamdruk (Sien asb. Canolafokus 93 en 94).
    Figuur 1: Wisselvalligheid van swartstaminfeksie by Diamond op Langgewens in 2020
    Figuur 1: Die wisselvalligheid van swartstaminfeksie by Diamond op Langgewens in 2020

    Inligting en eienskappe van die cultivars word opgesom in Tabel 3. Die inligting sluit in dae tot blom en tydperk van blom, sowel as opbrengspotensiaal. Die swartstamindeks word in twee kolomme verdeel. Die 2de kolom gee die swartstamindeks nadat saad met die saadbehandelingsmiddels Jockeyj, Saltros of Ilivoi behandel is. Dis belangrik om kennis te neem dat daar meer chemiese opsies bestaan ten opsigte van saadbehandeling van canolasaad. Die keuse van saadbehandeling word egter deur die maatskappy wat die saad invoer, vasgestel.

    Tabel 1: Swartland saadopbrengste uitgedruk as persentasie vir 2018 tot 2020
    2018 2019 2020 2018-2020 2019 & 2020
    Quartz 107 127 113 113 2 117 2
    Diamond 117 127 114 117 1 119 1
    CB Tango 99 108 86 95 4 93 4
    Hyola 50 98 101 97 98 3 99 3
    Konv. Gem. 105 116 103 106 107
    44Y90 108 97 117 109 2 110 2
    45Y91 99 92 112 103 3 106 3
    43Y92 110 114 115 112 1 115 1
    45Y93 94 106 102 4
    Cl Gem. 106 99 112 108 108
    Alpha TT 95 104 97 97 1 99 1
    Hyola 350 102 100 88 95 2 92 3
    Hyola 650 TT 88 85 87 86 4 86 4
    Hyola 559 TT 90 89 94 91 3 93 2
    Hyola 555 TT 88 83 84 85 5 84 6
    Hyola 580 CT 78 89 85 5
    TT Gem. 92 90 90 91 90

    In die Swartland het die twee konvensionele cultivars Diamond en Quartz in 2018, 2019 en 2020 die beste gevaar binne die konvensionele groep. Hulle het oor die afgelope twee seisoene 17% (Diamond) en 13% (Quartz) beter gevaar as die proefgemiddeld, onderskeidelik. CB Tango en Hyola 50 kon in die Swartland vir die 2018/19 seisoen nie 'n gemiddelde opbrengs beter as die proefgemiddelde handhaaf nie. In die Suid-Kaap was Quartz en Diamond binne die konvensionele groep van cultivars ook die twee cultivars wat die afgelope 3 jaar die beste opbrengs gehandhaaf het. Quartz het in al drie seisoene 'n beter opbrengs as Diamond gehad (Tabel 2).

    Vier Cl cultivars was in beide 2019 tot 2020 in die cultivarproewe getoets. Die cultivar 45Y93 het in 2020 die hoogste persentasie saadopbrengs in die Suid-Kaap gegee en dit word toegeskryf aan die langer as normale saadvulperiode. Die cultivar 44Y90 het die afgelope drie seisoene gemiddeld die beste gevaar, gevolg deur 43Y92.

    Gedurende 2020 in die Swartland het 44Y90 die hoogste persentasie saadopbrengs gegee, gevolg deur 43Y92. Die Cl-cultivar 43Y92 het vir die afgelope twee en drie seisoene egter gemiddeld die hoogste opbrengs gegee.

    Tabel 2: Rûens saadopbrengste uitgedruk as persentasie vir 2017 tot 2019
    2018 2019 2020 2018-2020 2019 & 2020
    Quartz 117 129 110 116 1 115 1
    Diamond 105 122 103 108 2 108 2
    CB Tango 90 102 89 92 4 93 3
    Hyola 50 99 90 95 103 3 93 4
    Konv. Gem. 103 111 99 103 102
    44Y90 115 112 113 113 1 112 1
    45Y91 101 96 111 105 3 106 4
    43Y92 110 117 108 111 2 110 3
    45Y93 86 123 110 2
    Cl Gem. 109 103 114 110 109
    Alpha TT 107 104 99 102 1 99 1
    Hyola 350 95 96 88 92 3 90 3
    Hyola 650 TT 90 89 96 92 2 93 2
    Hyola 559 TT 88 83 88 87 4 86 5
    Hyola 580 TT 83 88 85 85 5 85 6
    Hyola 580 CT 85 91 89 4
    TT Gem. 92 91 91 92 90
    Tabel 3: Cultivar eienskappe van die cultivars in 2018 tot 2020 getoets
    Cultivar Tipe Jaar 1ste toets Groei­periode:
    Dae tot blom
    2019 en 2020
    Dae tot eind-
    blom
    (Lang.)
    2018 en 2019
    Opbrengs (% van proef-
    gem)
    Swart-
    land 2019-2020
    Opbrengs (% van proef-
    gem)
    Rûens 2019-2020
    Swart­stam indeks Swart-
    stam indeks + Jockey¹ / Saltro² / Ilivo³
    Swart­stam weer-
    stands-
    groep#
    Hyola 50 Konv. K2 Seed 2009 laat laat 99 93 w2016 w2016¹ AD
    CB Tango Konv. Agricol 2013 vroeg* vroeg* 93 93 mv2014 mw2014¹ B
    Diamond Konv. Agricol 2015 vroeg vroeg 119 108 mw2020 w2020¹²³ ABF
    Quartz Konv. Agricol 2018 med. vroeg med. vroeg 117 115 w2020 w2019¹ ABD
    44Y90 CL CL Pioneer 2016 med. med. vroeg 110 112 w2020 w2020¹²³ B
    45Y91 CL Pioneer 2016 laat laat 106 106 w-mw2020 w2020¹²³ B
    43Y92 CL Pioneer 2017 med. vroeg med. vroeg 115 110 w2020 w2020³ B
    45Y93 CL Pioneer 2019 laat2019 laat2019 102 110 w2020 w2020²³ BC
    Hyola 555 TT TT K2 Seed 2011 med. vroeg med. vroeg 84 85 mw2014 w2014¹ D
    Hyola 559 TT TT Barenbr. 2014 med. med. 93 86 w2020 w2020² ABD
    Hyola 650 TT TT Barenbr. 2017 med. med. 86 93 w2017 ABD
    Alpha TT TT Agricol 2017 med. vroeg med. vroeg 99 99 mv-mw2018 w2018¹ BF
    Hyola 350 TT TT K2 Seed 2018 vroeg vroeg 92 90 w2020 w2020¹²³ ABDF
    Hyola 580 CT CL & TT Barenbr. 2019 med. vroeg2019 med.2019 85 89 w2020 w2020¹²³ BC

    w = weerstand  |  mw = matige weerstand  |  mv = matig vatbaar  |  v = vatbaar
    * Stadig ontkiem (datums aangepas).
    Saadbehandeling: Jockey = ¹ / Saltro = ² / Ilivo = ³
    Data verkry vanuit Australië in "Blackleg Management Guide Fact Sheet" (2014-2020).

    In Tabel 4 word die wisselvalligheid tussen cultivars en lokaliteite aangedui in die Swartland en op Riversdal, onderskeidelik. Hopefield het baie min infeksie gehad, hoewel geen swartstambespuiting gedoen is nie. Hyola 650 TT en 44Y90 het die beste gevaar gedurende 2020 op die betrokke lokaliteite.

    Wat kan ons leer uit onderstaande tabel? Daar is baie swartstamrasse in die Wes-Kaap wat verspreid voorkom. Wanneer 'n cultivar te lank aangeplant word in 'n area, selekteer ons vir die swartstamrasse waarteen die cultivar nie weerstand kan bied nie. Ons moet ons cultivars dus afwissel.

    Tabel 4: Swartstam opsomming 2020
    Cultivar Langgewens 1 Langgewens 2 Hopefield Riversdal Gemiddeld
    Hyola 50 51.2 20.6 0.2 9.4 20.3
    Hyola 580 CT 21.5 30.3 0.3 8.7 15.2
    Diamond 45.5 48.2 0.7 36.7 32.8
    43Y92 36.8 36.6 4.7 24.7 25.7
    45Y93 14.0 17.5 0.0 10.2 10.4
    Tango 51.0 40.7 3.2 26.3 30.3
    Alpha TT 67.2 20.0 1.2 22.7 27.8
    Quartz 28.1 41.5 3.2 27.3 25.0
    45Y91 32.0 32.7 0.7 22.3 21.9
    Hyola 555 TT 49.0 48.1 1.7 13.7 28.1
    Hyola 559 TT 60.0 32.0 0.0 24.9 29.2
    44Y90 26.1 18.7 1.8 12.0 14.6
    Hyola 350 TT 35.4 19.5 0.0 6.7 15.4
    Hyola 650 TT 38.8 29.8 1.3 17.7 21.9
    Gemiddeld 38.8 29.8 1.3 17.7 21.9

DOWNLOAD ISSUE


Enquiries / Navrae

Directorate Plant Sciences, Department of Agriculture Western Cape
Direktoraat Plant Wetenskappe, Wes-Kaapse Departement van Landbou
Private Bag/Privaatsak X1, Elsenburg 7607   T. 021 808 5321   E. pietl@elsenburg.com

Editors / Redaksie

PJA Lombard   J Bruwer   Izane Leygonie   Chris Cumming
Sponsored by the Protein Research Foundation
Geborg deur die Proteïennavorsingstigting

Subscribe to this newsletter